Mersin’de narenciye hasat ve ihracat sezonu sürerken, limon üreticisinin gündeminde düşük alım fiyatları, yüksek üretim maliyetleri ve dış pazarlara ulaşımda yaşanan güçlükler bulunuyor. CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, üretici temsilcilerinin uyarılarına dikkat çekerek Ticaret Bakanlığından üreticinin gelirini koruyacak önlemleri ve bunların uygulama takvimini açıklamasını istedi.

Kış’ın 23 Eylül 2026 tarihinde verdiği on soruluk yazılı önergeye, Ticaret Bakanı Ömer Bolat imzasıyla 22 Ekim’de gönderilen cevapta genel ihracat destekleri, tanıtım faaliyetleri, alternatif güzergâh çalışmaları ve Ukrayna ile ticaret anlaşmasına yer verildi. Ancak sevkiyat kayıplarının miktarı, navlun desteği, Mersin–St. Petersburg hattı ve üretici fiyatlarını koruyacak somut tedbirler konusunda istenen bilgiler açıklanmadı.

“Çiftçi ürününü sattığında masrafını karşılayabilecek mi?”

Erdemli Ziraat Odası Başkanı Rasim Şahin’in 20 Ekim’de kamuoyuna yansıyan açıklamasında, limon alım fiyatlarının kilogram başına 4–15 lira, üretim maliyetlerinin ise 15–20 lira arasında değiştiğini belirttiğini hatırlatan Kış, bu tablonun üreticinin karşı karşıya olduğu gelir kaybını ortaya koyduğunu söyledi.

Fiyatların ürünün çeşidine, kalitesine ve bahçenin koşullarına göre değişebildiğini belirten Kış, şöyle konuştu:

“Üretici temsilcisi, alım fiyatlarının maliyeti karşılamadığını söylüyor. Çiftçi gübreye, ilaca, sulamaya, işçiliğe para harcıyor; aylarca bahçesinde çalışıyor. Hasat geldiğinde ise ürününü satıp masrafını çıkarıp çıkaramayacağını düşünüyor. Bakanlığın cevap vermesi gereken soru budur: Mersinli çiftçi bu sezon emeğinin karşılığını nasıl alacak?”

“Sorunu da çözüm önerilerini de sezon başında ilettik”

Mersin Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulunun eylül ayında güvenli sevkiyat, alternatif güzergâhlar ve taşıma kapasitesinin artırılması için çağrı yaptığını anımsatan Kış, üreticilerin taleplerini sezon başında Meclis gündemine taşıdığını belirtti.

Önergede Rusya ve Ukrayna’ya sevkiyatta yaşanan iptal, gecikme ve kapasite kayıplarını; güvenli ticaret koridoru için yürütülen görüşmeleri; Mersin’den St. Petersburg’a düzenli deniz hattı oluşturulmasını ve navlun desteği verilmesini sorduğunu ifade eden Kış, şunları kaydetti:

“Üreticilerimiz yalnızca sorun anlatmadı, çözüm de önerdi. Biz de bu taleplerin hangi aşamada olduğunu sorduk. Bakanlık on soruyu tek başlık altında cevapladı. Kaç sevkiyat aksadı, ne kadar kapasite kaybedildi, hangi destek ne zaman verilecek; bunlar açıklanmadı. Üreticinin önünü görebilmesi için açık karar, yeterli kaynak ve uygulama takvimi gerekiyor.”

“Bugünkü hasada bugünün çözümü gerekiyor”

Bakanlık cevabında Ukrayna ile Serbest Ticaret Anlaşması’na da yer verildiğini hatırlatan Kış, anlaşmanın ticarete katkısının önemli olduğunu, ancak mevcut hasat dönemindeki sorunlar bakımından somut sonuçlarının açıklanması gerektiğini söyledi.

Bakanlığın bilgilendirmesine göre anlaşmanın 1 Ekim’de yürürlüğe girdiğini, mal ticaretine ilişkin gümrük vergisi indirimlerinin ise 1 Ocak 2027’de uygulanmaya başlayacağını belirten Kış, “Anlaşmanın bugünkü taşıma sorununa, navlun maliyetine ve üreticinin satış fiyatına katkısı nedir? Hasat takvimi ilerliyor. Çiftçinin ödemeleri beklemiyor. Bu sezonun ürününü ve üreticisini koruyacak kararların şimdi açıklanması gerekiyor”

ifadelerini kullandı.

“Mersin’in bereketi üreticisinin borcuna dönüşmesin”

Kış, Bakanlıklara üretim maliyetlerini yayımlama, sevkiyat kayıplarını açıklama, navlun desteği konusunda karar verme ve üretici örgütleriyle birlikte takvimli bir çalışma yürütme çağrısında bulunarak,

“Bu mesele bahçeden limana kadar Mersin’in meselesidir. Üreticinin kazanamadığı yerde tarım işçisi, nakliyeci, paketleme tesisi ve esnaf da etkilenir. Mersinli çiftçi üretmekten vazgeçmesin diye emeğinin karşılığını güvence altına almak zorundayız. Bakanlığın cevabı var; fakat üreticinin kazancını koruyacak somut kararlar o cevapta yok. Biz bu kararların takipçisi olacağız. Mersin’in bereketinin üreticisinin borcuna dönüşmesine izin vermeyeceğiz.”

 ifadelerine yer verdi.